چهارشنبه 22 اردیبهشت 1400

بررسی امکان تولید گیاهان هاپلوئید و دابل هاپلوئید از طریق کشت بافت در سوسن چلچراغ Lilium ledebourii

استاد راهنما دکتر اسماعیل چمنی اساتید مشاور دکتر رسول اصغری ذکریا مهندس بهزاد حاج اقراری نگارش یونس پوربیرامی هیر
پایان نامه فوق جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاوری گرایش باغبانی در دانشگاه محقق اردبیلی در زمستان 1389 انجام شده است

چکیده:
 
به منظور بررسی امکان باززایی گیاهان هاپلوئید و دابل هاپلوئید، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کاملا تصادفی به صورت فاکتوریل در 5 تکرار در آزمایشگاه کشت بافت و بیوتکنولوژی گروه علوم باغبانی دانشگاه محقق اردبیلی در دو سال متفاوت انجام شد. تیمارهای آزمایشی بنزیل آدنین (0/01، 0/1، 0/5، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر)، پیکلرام (0/1، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) و اسید نفتالن استیک (0/01، 0/1، 0/5 ، 1 میلی‌گرم در لیتر) بودند. نتایج حاصل در سال اول نشان داد که غلظت 1 میلی‌گرم در لیتر پیکلرام بهترین غلظت برای تولید کالوس از بساک است. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها در مرحله اول سال دوم نشان داد که بین تیمارهای مختلف پیکلرام از لحاظ تعداد کالوس تشکیل شده، اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 5% وجود دارد. مقایسه میانگین داده‌ها نیز نشان داد که در غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر پیکلرام، کالوس بیشتری در بساک تشکیل شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها در مرحله دوم سال دوم نیز نشان داد که بین تیمارهای مختلف پیکلرام و بنزیل‌آدنین از لحاظ قطر کالوس تشکیل شده از بساک، اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد ولی بین تیمارهای مختلف بنزیل‌آدنین از لحاظ تشکیل کالوس، اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 5% وجود داشت. بیشترین میزان و نیز قطر کالوس از غلظت‌های 2 میلی‌گرم در لیتر پیکلرام و 0/1 و 1 میلی‌گرم در لیتر بنزیل‌آدنین بدست آمد. بین تیمارهای مختلف بنزیل‌آدنین و نفتالن استیک اسید نیز اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 5% از لحاظ تعداد جنین تشکیل شده در روی کاولوس حاصل از بساک وجود داشت. غلظت 0/5 میلی‌گرم در لیتر بنزیل‌آدنین و نفتالن استیک اسید، بیشترین تعداد جنین را از کالوس حاصل از بساک تولید کردند. بین تیمارهای مختلف بنزیل‌آدنین از لحاظ تعداد جنین تشکیل شده روی مادگی نیز اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. مقایسه میانگین داده‌ها نیز نشان داد که غلظت 0/5 میلی‌گرم در لیتر بنزیل‌آدنین و نیز غلظت 0/01 میلی‌گرم در لیتر نفتالن استیک اسید، بیشترین میزان جنین‌زایی را از مادگی داشتند. کلیه گیاهان باززایی شده در این آزمایش ژنوتیپی، مشابه گیاهان مادری و دیپلوئید (2n=2x=24) بودند.