چهارشنبه 22 اردیبهشت 1400

بررسی تنوع ژنتیکی درون و بین جمعیتی Rosa persica Michx با استفاده از صفات مورفولوژیک و نشانگرAFLP

استاد راهنما زنده یاد دکتر علی حق نظری دکتر مریم جعفرخانی کرمانی استاد مشاور دکتر محسن مردی دکتر مصطفی پیرسیدی نگارش طیبه بساکی
یکی از گونه های وحشی رز با نام علمی Rosa persica Michx گیاهی است با بوته های کوتاه و چند شاخه مخصوص استپ ها و مناطق بیابانی ایران است

چکیده:
 
یکی از گونه های وحشی رز با نام علمی Rosa persica Michx گیاهی است با بوته های کوتاه و چند شاخه مخصوص استپ ها و مناطق بیابانی ایران که با وجود پتانسیل بالا در برنامه های اصلاحی رز اطلاعات کمی در مورد تنوع ژنتیکی آن در دسترس می باشد. این تحقیق به منظور مشخص نمودن تنوع ژنتیکی درون و بین ده جمعیت از این گونه ( در مجموع 128 ژنوتیپ) که از نواحی مختلف ایران جمع آوری شده بود انجام گرفت. ژنوتیپ ها با استفاده از 56 صفت مورفولوژیک و 10 ترکیب آغازگر اختصاصی تفاوت در طول قطعات حاصل از تکثیر ( AFLP) مورد بررسی قرار گرفتند. در این ارزیابی در مجموع 128 باند چند شکل شناسایی شد . دامنه تعداد باندهای چندشکل بین 27 (E-AAC/M-CAT) تا10 (E-AGG/M-CAA) باند بود. بالاترین و پایینترین میزان PIC بین 0.88 تا 0.01 برآورد شد که به ترتیب به دو ترکیب آغازگری E-AGG/M-CAG و E-GTC/M-CT مربوط می شدند. با استفاده از نشانگر AFLP سطح بالایی از تنوع مشاهده شد که از این میان سهم مربوط به تنوع ژنتیکی درون جمعیتی (81.15%) نسبت به بین جمعیتی (18.85%) بیشتر بود. تجزیه کلاستر 128 ژنوتیپ با استفاده از نشانگرهای مورفولوژیک و مولکولی به ترتیب پنج و چهار گروه ایجاد نمودند. این تجزیه نشان داد ژنوتیپ های هیبرید و غیر هیبرید توسط صفات مورفولوژیک به خوبی می توانند از یکدیگر متمایز شوند. تجزیه به محورهای اصلی داده های مولکولی (PCoA) جمعیت ها را به چهار گروه مجزا تقسیم نمود به علاوه همین تجزیه با استفاده از داده های مورفولوژیک به نحو مطلوبی توانست بین هیبرید ها و غیرهیبرید ها تمایز قائل شود. مطابق با نتایج حاصل از داده های مولکولی ارتباطی میان فواصل ژنتیکی و جغرافیایی نیز مشاهده نشد.