چهارشنبه 22 اردیبهشت 1400

بررسی باززایی گل شب بو از طریق کشت درون شیشه ای

استاد راهنما پژمان آزادی استاد مشاور عبدالله محمدی نگارش مونا عباس زاده نمینی
شب بو (Matthiola incana L.) گیاهی یکساله متعلق به خانواده شب بو (Brassicaceae) می‌باشد. گل شب بو دارای دو نوع کم پر و پر پر می‌باشد

چکیده
شب بو (Matthiola incana L.) گیاهی یکساله متعلق به خانواده شب بو (Brassicaceae) می‌باشد. گل شب بو دارای دو نوع کم پر و پر پر می‌باشد و واریته‌های پر پر که از لحاظ بازار پسندی و اقتصادی مورد توجه می‌باشند، عقیم بوده و بذر تولید نمی‌کنند. به علاوه خانواده شب بو از نقطه نظر کشت بافت کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش سعی بر آن است تا با استفاده از سیستم لایه نازک سلولی کشت برای دست یابی به اهداف مختلف از قبیل تعیین شرایط بهینه تشکیل کالوس، باززایی و نیز در راستای انتقال ژن و ایجاد تغییرات و تنوع در گیاه بهره گرفت. در این تحقیق تاثیر هورمون‌های مختلف رشد در کالوس‌زایی و باززایی گل شب بو در محیط کشت‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تعیین بهترین شرایط تشکیل کالوس سطوح مختلف هورمونNAA و BAP، NAA و ABA، NAA و Kin، IBA و BAP، IBA و Kin، IBA و 2ip، 2,4-D و BAP به طور جداگانه در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. باززایی کالوس‌های حاصل از محیط کشت‌های مذکور در باززایی در محیط های کشتMS حاوی 4 میلی‌گرم در لیتر BAP به علاوه 0/5 میلی‌گرم در لیتر IBA، 4 میلی‌گرم در لیتر 2ip به علاوه 0/5میلی‌گرم در لیتر IBA، 4 میلی‌گرم در لیتر Kin به علاوه 0/5میلی‌گرم در لیتر IBA و 1 میلی‌گرم در لیتر TDZ در 3 تکرار انجام گرفت و داده‌های بدست آمده در قالب طرح کاملا تصادفی مورد برررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین ریزنمونه‌های مختلف و ترکیبات هورمونی از لحاظ کالوس‌زایی اختلاف چندانی مشاهده نشد. در بررسی نتایج مربوط به باززایی مشاده شد که ریزنمونه‌های سطح زیرین برگ، هیپوکوتیل و ساقه موفق به باززایی در محیط کشت MS حاوی 4 میلی‌گرم در لیتر BAP به علاوه 0/5میلی‌گرم در لیتر IBA شدند. در این میان کالوس حاصل از ریز نمونه هیپوکوتیل (در تیمار هورمونی 1/5میلی گرم در لیترKin به علاوه 2 میلی‌گرم در لیتر IBA) با 66/98% بیشترین میزان باززایی را به خود اختصاص داد و کالوس حاصل از ریز نمونه سطح زیرین برگ (تیمار هورمونی 1/5میلی‌گرم در لیتر هورمونBAP به علاوه 0/5میلی‌گرم در لیتر هورمون IBA) با 64/77% در رتبه بعدی قرار گرفت.

کلمات کلیدی: شب بو، ریزنمونه، هورمون، کالوس‌زایی، باززایی