چهارشنبه 30 مرداد 1398

گفتگو با مهندس شاد، تولیدکننده گلهای هیدروپونیک شادگل

فاطمه سلحشور عضو انجمن گل و گیاهان زینتی ایران

خودتان را معرفی کنید. رشته تحصیلی شما کشاورزی است؟ در چه زمینهای فعالیت میکردید؟

  من محمد شاد متولد 1321 در تهران و دارای مدرک مهندسی معدن از دانشکده فنی دانشگاه تهران، فارغ التحصیل سال 1344، کارشناس آبهای زیر زمینی (هیدروژئولوژی)، متخصص ککسازی از روسیه، مهندس ساختمان از دانشگاه ایالتی اوکلاهما و فوق لیسانس صنایع تبدیلی کشاورزی از آمریکا میباشم. رشته تحصیلی من پرورش گل و گیاهان زینتی نیست ولی از کتابها و منابع خارجی استفاده میکنم. تاکنون در احداث و بهره برداری کارخانه ذوب آهن اصفهان، واحدهای تولید مصالح ساختمانی مانند سیمان، بتن، آجر و تحهیزات کارخانجات قند، کاغذ پارس، آلومینیم اراک، کارخانجات صنایع غذایی و با برخی مهندسین مشاور همکاری داشته ام. فعلا بالغ بر 15 سال است که در منطقه ولنجک تهران گیاهان فصلی و گلدانهای هیدروپونیک آپارتمانی تولید میکنم.

کار از کجا شروع شد؟

 اوایل سال 1360 من در تکاپوی شروع کار جدید بودم. یکی از دوستان به عنوان سوغات فرنگ، کتابی در مورد گیاهان آپارتمانی هیدروپونیک ،با مطالب و عکسهای بسیار زیبا به من هدیه داد. در آن زمان احساس کردم جای اینگونه بسترهای کشت در ایران بسیار خالی است. بستر گیاه، شامل پوکههای صنعتی سبک بود که در ایران نیز تولید میشد. کتاب را یک موسسه آلمانی، تولید کننده اینگونه گیاهان با هدف تبلیغ کالای خود ، به طرز بسیار زیبایی چاپ کرده بود. هم اکنون نیز پس از گذشت چهل سال این گلدانهای هیدروپونیک بزرگ با همان سیستم قدیم تولید و در سراسر اروپا عرضه میشوند.
در آن زمان پوکه صنعتی به مقدار جزئی عرضه نمی شد باید به صورت کلی خریداری میشد، لذا دل به دریا زدم و یک کامیون بزرگ پوکه معدنی خریداری کردم و در حیاط منزل در منطقه تهران پارس تخلیه کردم. ظرفهای شیشه ای و سرامیک هم از فروشگاههای متعدد صنایع دستی خریداری کردم. در آن مقطع زمانی دوستان و آشنایان شروع به ازدواج، صاحب فرزند و خریدن خانه میشدند. بنده از این موقعیت استفاده کردم و گیاهان را با بستر پوکه معدنی برای مناسبتهای مختلف برای آنها هدیه بردم. این پوکهها تا بیست سال بعد نیز با من بودند و از انها استفاده میکردم. این بود اغاز کار من با گل و گیاهان زینتی و تا کنون از این طریق روزی در میآورم و برای چندین خانواده نیز اشتغال ایجاد کردهام و در شادیها ی مردم کشور عزیزم شریک هستم.

از همکاران و محل کارتان بگویید؟

 کارم را از گلخانه ای در پاکدشت آغاز کردم. سپس ده سال در سعد آباد تهران و پنج سال در محوطه موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور واقع در ولنجک تهران بکار پرورش گل مشغول هستم. مجموعه گلخانههای سعدآباد یکی از جاذبههای مهم برای بازدیدکنندگان از کاخ بود که فعلا غیر فعال است. در محوطه موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور ارتباط نزدیکی با کارشناسان این موسسه تحقیقاتی با قدمت بیش از 70 سال دارم به طوری که کارشناسان آن مجموعه در برخی مسایل گیاهپزشکی به اینجانب مشورت میدهند و در اینجا بخش تحقیق و اجراء با همدیگر ارتباط نزدیکی دارند.
همکارانی که با من در کار پرورش گل فعالیت میکنند همگی از فارغ التحصیلان رشتههای مختلف دانشگاهی هستند. در حال حاضر 3 نفر مهندس فارغ التحصیل رشته ساختمان، 5 نفرکارشناس و کارشناس ارشد رشته کشاورزی، حقوق دان، کارشناس برق، کارشناس بازاریابی و کارشناس ارشد مدیریت هر کدام به تعداد یک نفر در کار تولید همکاری دارند. ضمنا برای تولید ظروف سرامیک که تعداد زیادی از گلها را در آنها به فروشگاههای شهروند و سایر مراکز عرضه میکنم برای بالغ بر 20 نفر اشتغال غیر مستقیم ایجاد کرده ام.
محیط کارمان دوستانه و بی تکلف است و همه افراد در زمان نیاز، صمیمانه کارهای دشوار را به عهده میگیرند. با همکاران غیرمستقیم خود نیز همکاری مناسبی برقرار کرده ایم. برای مثال مشکل لعاب برخی از سرامیک سازان را برطرف نموده ام یا فرمولاسیون جدید برای برخی از لعابها پیشنهاد کردهام و همچنین حباب ظروف شیشهای برخی از شیشهسازان سنتی را برطرف کردم. ضمنا برخی از تولید کنندگان گیاهان زینتی را برای به گل نشاندن گیاهان در خارج از فصل و یا روشهای بخار دادن برای بستر گیاه برای حذف تخم علفهای هرز، آفات خاکزی، قارچها و باکتریها و همچنین احیا بستر کشت را پیشنهاد دادهام.

چه راههای خلاقانه ای برای پیشرفت کارتان انتخاب کرده اید؟

 سعی نمودیم روشهای نوینی که در کشورهای پیشرفته متداول است مورد تجربه قرار داده و با امکانات محدودمان به آنها جامعه عمل بپوشانیم. در تولیداتمان نوآوری و ابتکار داشته تا کالایی متفاوت تولید نماییم.
بخشی از این روشها که هم اکنون مورد استفاده میباشد، شامل:
- پاستوریزه کردن خاک به وسیله بخار آب
- کاشت سنبل در آب
- گرم کردن بستر بذر و قلمه برای سرعت دادن در ریشه زایی و رشد گیاه
- به گل نشاندن گیاهانی که به طول مدت روشنایی پاسخ مثبت میدهند و تولید گلهای خارج از فصل.
- کوتاه کردن طول مدت روشنایی روز برای رشد روبشی گیاهانی مانند کالانکوآ و برگ بیدی.
- طراحی و ساخت گلدانهای مجهز به LED (گل چراغ).

بخشی از طرحهایی که تجربه شده است ولی به علت محدودیت امکانات به صورت انبوه مورد بهره برداری قرار نگرفته است عبارتند از:
- تولید گل و سبزیجات به روش NFT
- تولید سبزیجات در growbag
- گل آویز
- کند رها کردن کودهای کامل با فشرده کردن در ظروف سفال متخلخل.