چهارشنبه 1 اردیبهشت 1400

اثر پیش تیمار بر کشت بساک گل محمدی ( Rosa damascena Mill.) و رز هفت رنگ (Rosa hybrida )

استاد راهنما دکتر احمد معینی اساتید مشاور دکتر مریم جعفرخانی کرمانی نگارش داوود کیانی
پایان نامه فوق جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.Sc) رشته مهندسی کشاورزی گرایش اصلاح نباتات در دانشگاه تربیت مدرس در سال 1390 انجام شده است.

چکیده

رزها علاوه بر مصارف زینتی، یکی از گل‌های مهم مورد استفاده برای صنایع عطرسازی،‌ دارویی و غذایی هستند. تقاضاهای جدیدی که در صنعت رز وجود دارد‌ نیاز به استفاده از روش‌ها و راه‌کارهای نوین در برنامه‌های اصلاحی را ضروری می‌کند. با توجه به اهمیت بالای استفاده از روش‌های هاپلوییدی از طریق آندروژنز در اصلاح بعضی از گیاهان، متاسفانه تاکنون این روش در جنس رز موفقیت‌آمیز نبوده است. در این پژوهش، پاسخ دو گونه رز نسبت به کشت بساک با اعمال پیش‌تیمارهایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد هنگامی که میکروسپورها در مرحله اوایل تک‌هسته‌ای تا تک‌هسته‌ای میانی بودند، کالوس‌زایی مناسبی داشتند. اعمال مستقیم پیش‌تیمار گرمایی و پیش‌تیمار گرمایی- مانیتول باعث تنش شدید و تاثیر بر ترکیبات درون سلولی و نهایتا مرگ سلولی شد. پیش تیمار سرمایی- مانتیول به مدت سه روز بالاترین درصد کالوس‌زایی را داشت. پیش‌تیمار بساک‌ها در محیط کشت B (1.49 gL-1 KCl، 0.12 gL-1 MgSO4، 0.11 gL-1 CaCl2، 0.14 gL-1 KH2PO4، 0.3 mL-1Manitol،PH 7 )، اختلافی را با شاهد نشان نداد، لکن زمانی که به همراه گرما استفاده شد پاسخ‌دهی بساک‌ها را کاهش داد و اثر تخریبی کاربرد مستقیم پیش‌تیمار گرمایی را تایید کرد. پیش‌تیمار غنچه‌ها با اسیدآبسیزیک، کالوس‌زایی بساک‌ها را افزایش داد. همچنین به طور کلی، نتایج نشان دادند در صورتی که چهار روز پس از کشت بساک‌ها در محیط کشت H1،‌پیش‌تیمارها اعمال گردند کالوس‌زایی بهبود پیدا می‌کند.

واژگان کلیدی: رز،‌ گل محمدی،‌ آندروژنز،‌ کشت بساک،‌ پیش‌تیمار،‌ کالوس‌زایی